Editör: Prof. Dr. Mustafa Kemal Erol
Soru : 
Uz.Dr.Nijat Bakshaliyev
Cevap: Uz.Dr.Recep Kurt
Yardımcı Editör: Uz.Dr.Ümit Yaşar Sinan

A) Hastaya özgün öneriler;

Koroner stent öyküsü olan hastanın antiagregan tedavi kullanması gerekmektedir. Antiaggregan tedavinin monoterapi veya dual terapi olarak niteliği ve süresi, hastaya implante edilen stentin DES/BMS olması ve AKS implante edilip edilmemesiyle ilişkilidir. Antiaggregan tedavi alanlarda diş tedavisi sırasında kanama riskinin arttığına inanılmaktadır. Oysa dental işlemlerde sanıldığı gibi kanama komplikasyonu klinik problem oluşturmamaktadır ve kanamaların çoğu lokal hemostatik yöntemlerle kontrol altına alınabilmektedir. Diğer taraftan iskemik kardiyovasküler olaylar,  antiagregan  tedaviye herhangi bir sebepten ara  verenlerde sık görülmektedir. Bu nedenle ACC/AHA ve American Dental Association kurumlarının aldığı ortak tavır, diş ve oral minör cerrahilerde koroner stent nedeniyle mono veya dual antitrombosit ilaç kullananların bu ilaçlara devam etmesi yönündedir.

B) Genel öneriler;

Kardiyovasküler problemler nedeniyle antiagregan kullanması gerekenler diş tedavileri sırasında da antiagregan kullanmaya devam etmelidir. Kanama  riskinin artacağı ve klinik problem olacağı bir diş işleminde ise önce antiagregan tedavinin mutlak kullanım süresinin tamamlanması gerekmektedir (örneğin ME sonrası 1 yıl gibi). Diş işlemlerinde bakteriyemi riskinin fazla olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle hastada  İE  riskinin arttığı  kardiyak problemlerde (bu durumlar daha önceden bahsedilmiştir) işlemden önce profilaksi uygulanmalıdır. Koroner stent varlığı bu durumlar içerisinde kesinlikle yer almamaktadır. Diş hekimi antiagregan tedaviye ara vermek istiyorsa tedavinin hasta için kritik önemini  ve antiagregan tedaviye ara verilmesinden doğabilecek  sonuçları diş hekimiyle paylaşmak gerekir. Kanama riskinin çok artacağı belirtiliyorsa antiaggregan tedavinin mutlak kullanım süresi tamamlanana kadar diş tedavisinin ertelenmesi gerekir. Diğer durumlarda ise, antiagregan tedavinin planlanan işlemden en fazla 3 gün önce kesilmesi ve işlem sonrası en kısa sürede tekrar başlanması gerekmektedir. Antiagregan tedaviye  3 günü aşkın süre ile  ara verilmesinde  rebound trombosit aktivitesi ve dolayısıyla iskemik kardiyovasküler olay riski artmaktadır.

Yardımcı Editör Notu :

Diş tedavileri kanama riski düşük olan ve lokal olarak kolayca kontrol altına alınabilen kanamalar olduğu için antiplatelet tedavi kesilmeden planlanan işlem gerçekleştirilebilir.

Bölüm Editörü Notu :
Ek öneri yok