Editör: Prof. Dr. Necla Özer
Soru: Doç. Dr. Kaan Okyay
Cevap: Uz. Dr. Alper Karakuş
Yardımcı Editör: Uz. Dr. Yiğit Canga

A) Hastaya özgü öneriler;

Vitamin D eksikliği dünyada ve Türkiye’de yaygın bir toplum sağlığı sorunudur. Son yıllarda yapılan çalışmalarda düşük düzeylerin kardiovasküler risk faktörleri ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Serum 25(OH) D Vitamini düzeylerine göre:

  • >30 ng/ml yeterli,
  • 20-30 ng/ml D vitamini yetmezliği,
  • <20 ng/ml D vitamini eksikliği,
  • <10 ng/ml ciddi eksiklik olarak tanımlanmaktadır.

Takviye günlük 500-1000 IU ya da 50000 IU yükleme ( 8 haftalık peryotta haftalık 50000 IU şeklinde) sonrası 1500-2000 IU idame şeklindedir. Hedef düzeyi > 30 ng/ml dir. Vitamin D takviyesinin anlamlı olmamakla beraber KVH riskini azaltma eğilimi bazı epidemiyolojik çalışmalarda gösterilmiştir. Ancak, kardiyovasküler prognozu iyileştirdiğini gösteren kesin bir kanıt yoktur. Ayrıca antioksidanlar (beta karoten, vitamin A ve E) ile yapılan klinik çalışmalarda da net faydaları gösterilememiştir. Bununla beraber bazı kardiyovasküler hastalar frajil ve immobil yapıları nedeniyle düşük vitamin D ve osteoporoz riski altındadır. Bu nedenle seçilmiş hasta grubunda düşük seviyelerdeki takviye myalji ve kemik kaybını önlemede yardımcı olacaktır. Son 20 yılda tüm dünyada ve ülkemizde önleyici veya tedavi amaçlı bitkisel ürün kullanımı artmaktadır. Bazı ürünler direkt kardiyovasküler ve hemaopoetik sisteme etki ederken bazıları da ilaç etkileşimi ile ciddi sorunlara neden olmaktadır. Bitkisel ürünlerin başlıca potansiyel kardiyovasküler sistem yan etkileri arasında;

  • Warfarin ile beraber alındıklarında kanama riski artışı,
  • Hipokalemi üzerinde dijital toksisitesi ve aritmi riski,
  • Kan basncında artış,
  • Platelet disfonksiyonu yer almaktadır.

Özellikle digoksin, varfarin, amiodaron gibi teröpatik penceresi dar ilaçlarla beraber kullanıldıklarında tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. Kardiyovasküler prognozu iyileştirdiğini gösteren randomize klinik çalışmalar bulunmamaktadır. Potansiyel yan etkileri ve ilaç etkileşimleri konusunda toplumsal farkındalığın artırılması gerekmektedir.

B) Genel öneriler;

Ek öneri yoktur

Yardımcı Editör Notu:

Henüz herhangi bir vitamin veya antioksidan desteğinin kardiyovasküler mortaliteyi azalttığına dair net bir kanıt yoktur. Ancak antioksidan ve diğer kardiyak koruyucu etkisi olan besin maddelerinden zengin beslenme (sebze, meyve, tam tahıl, fındık gibi) kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için önerilmektedir. Aynı şekilde D vitamini desteğinin de kanıtlanmış bir etkisi yoktur, gereklilik halinde vitamin D alınmasında bir sakınca bulunmamaktadır.

Bölüm Editörü Notu:

Ek öneri yoktur