Editör: Prof. Dr. Merih Kutlu
Soru: Uz. Dr. Ümit Yaşar Sinan
Cevap: Uz. Dr. Alper Karakuş
Yardımcı Editör: Uz.Dr. Ümit Yaşar Sinan

A) Hastaya özgü öneriler;

Hasta hiperlipidemi yönetimi açısından çok yüksek risk grubundadır. Hedef LDL değeri <70 mg/dl dir. Bu hedefe ulaşıbilmesi için yaşam şekli değişikliği önerilerinde bulunulmalıdır (sigara-alkol kullanılmaması, fiziksel aktivitede artış, kilo verme, diyet düzenlenmesi). Öncelikli tercih rosuvastatin ve atorvastatin olmak üzere yüksek doz statin başlanmalıdır. 8-12 hafta sonra lipit profili tekrar görülmelidir. Hedef LDL düzeyine ulaşılamaması durumunda kombinasyon tedavisine ezetimib eklenmelidir. Bununla beraber hastanın LDL düzeyinin >325 mg/dl olması nedeniyle ailesel hiperkolesterolemi araştırılmalıdır.

B) Genel öneriler;

LDL tedavi stratejilerinin çoğunda tedavinin birincil hedefidir. Kilit nokta ise kardiyovasküler olay gelişme olasılığıdır. SCORE sistemi, 10 yıllık ilk ölümcül aterosklerotik olay gelişme riskini tahmin etmektedir. Bununla beraber, hastalar risk gruplarına göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir.
Çok yüksek risk;

  • Kardiyovasküler hastalık (PKG-CABG), AKS öyküsü, iskemik SVO, PAH,
  • Tip 2 DM, hedef organ hasarı olan tip 1 DM
  • SCORE 10 yıllık tahmini risk ≥%10

Yüksek risk ;

  • Ailesel dislipidemiler veya ciddi HT
  • SCORE 10 yıllık tahmini risk ≥%5 ve <%10

Orta derecede risk;

  • SCORE 10 yıllık tahmini risk ≥%1 ve <%5

Düşük risk ;

  • SCORE 10 yıllık tahmini risk <%1

 

Risk rubuna göre tedaviyle hedeflenen değerleri;

  • Çok yüksek riskli grupta tedaviyle hedef LDL değeri <1.8 mmol/L (< 70 mg/dL) veya başlangıçtaki LDL düzeyi 70-135 mg/dl olanlarda en az ≥%50 azalma,
  • Yüksek riskli grupta LDL değeri <2.6 mmol/L (<100 mg/dL) ya da başlangıç LDL değeri 100-200 mg olanlarda en az ≥%50 azalma,
  • Orta/düşük riskli grupta ise tedaviyle hedef LDL değeri <115 mg/dl şeklindedir.

Benzer şekilde, TG >200 mg/dL (2.3 mmol/L) olan yüksek riskli hastalarda ilaç tedavisi düşünülmelidir. Kardiyovasküler hastalık riskinin azaltılması için birinci sırada statin tercih edilen tedavi olmalıdır. Statin tedavisine rağmen TG >200 mg/dL (2.3 mmol/L) olan yüksek riskli hastalar için statinlerle kombinasyon halinde fenofibrat düşünülebilir

Yardımcı Editör Notu:

Genç yaşta MI geçiren ve çok yüksek LDL değerine sahip bu hastada “familyal hiperkolesterolemi” düşünülmelidir. Akut MI ile başvurduğu için tedaviye yüksek dozda statin (rosuvastatin 40 mg veya atorvastatin 80 mg) ile başlanmalıdır. KAH olgularında hedef LDL düzeyi <70 mg/dl olmakla birlikte bu hastada ilk etapta %50 bir düşüş hedeflenmesi daha gerçekçi olacaktır. Hastada yüksek olasılıkla statin+ezetimib kombinasyonu gerekecektir. Hatta kolesterol düşürücü reçineler veya diğer ilaçlarla 3’lü kombinasyonda gerekebilir. Familyal hiperkolesterolemi vakalarında yeni tedavi seçenekleri ise;
1. PCSK9 inhibitörleri,
2. KETP inhibitörleri,
3. Lomitapide ve 4. Mipomersen’dir.

 

Bölüm Editörü Notu:

Ek öneri yoktur